Özet
Buspiron, 5-HT1A parsiyel agonisti olan ve yaygın anksiyete bozukluğu için ikinci basamak tedavi seçeneği olarak kullanılan bir ajandır; özellikle SSRI’lar etkisiz kaldığında veya iyi tolere edilemediğinde tercih edilir. Benzodiazepinlerle karşılaştırıldığında genel olarak daha az sedasyon yapar ve klinik açıdan anlamlı fiziksel bağımlılık ya da belirgin bir yoksunluk sendromuyla ilişkilendirilmez. Besin alımı buspiron maruziyetini artırdığından, ilaç düzeylerindeki dalgalanmayı azaltmak için hastaların buspiron’u tutarlı biçimde — her zaman yemekle ya da her zaman aç karnına — alması önerilir.
- Buspiron’un tercih edilmesi gereken durumlar:
- SSRI’lara yetersiz yanıt veya SSRI intoleransı sonrasında yaygın anksiyete bozukluğu
- Benzodiazepin kullanımının kontrendike olduğu veya istenmediği yaygın anksiyete bozukluğu
- Madde kullanım bozukluğu öyküsü
- Düşme veya bilişsel bozulma riski taşıyan yaşlı hastalar
- Bağımlılık riski olmaksızın uzun süreli anksiyolitik tedavi gereksinimi
- Majör depresyonda SSRI güçlendirmesi (STAR*D kanıtları, bupropion güçlendirmesiyle karşılaştırılabilir etkinliği desteklemektedir)
- SSRI’ya bağlı cinsel işlev bozukluğu (SSRI tedavisine eklenerek istek/sıklık üzerinde iyileştirici etki sağlayabilir; kanıtlar çelişkilidir)
- Sedasyon veya psikomotor bozulmadan kaçınması gereken hastalar (örn. araç kullanan veya makine işleten hastalar)
- Daha önce benzodiazepin kullanmamış, benzodiazepin dışı bir seçenek isteyen ve gecikmiş başlangıcı kabul edebilecek yaygın anksiyete bozukluğu hastaları
- Alternatif seçeneklerin tercih edilmesi gereken durumlar:
- Akut veya “gerektiğinde” anksiyete giderimi ihtiyacı (buspiron’un anlık anksiyolitik etkisi yoktur)
- Yakın zamanda (<1 ay) veya önemli düzeyde benzodiazepin maruziyeti olan hasta (daha yüksek tedavi bırakma oranları ve azalmış etkinlik gözlemlenmiştir)
- Birincil panik bozukluğu, OKB veya PTSD (kanıtlar sınırlıdır; çoğu kılavuz tarafından birincil tedavi olarak önerilmemektedir)
- Benzodiazepin, barbitürat veya alkol yoksunluğu tedavisi
- Güçlü CYP3A4 inhibitörleri veya indükleyicileriyle eş zamanlı kullanım
- Gebelik veya laktasyon (insanlara ait veriler sınırlıdır; diğer ajanlar tercih edilmelidir)
Farmakodinamik ve etki mekanizması
- Buspiron, kimyasal ve farmakolojik açıdan benzodiazepinler, barbitüratlar veya diğer sedatif/anksiyolitik ilaçlarla ilişkili olmayan bir azapiron anksiyolitiğidir [1,2]
- Birincil mekanizma: 5-HT1A reseptör parsiyel agonizmi
- Serotonin 5-HT1A reseptörlerine yüksek afinite gösterir ve parsiyel agonist olarak etki eder [1–3]
- Presinaptik 5-HT1A otoreseptörleri (dorsal rafe): Agonist aktivite ile serotonerjik nöron ateşlenmesini başlangıçta inhibe eder
- Postsinaptik 5-HT1A reseptörleri (hipokampus, korteks): Parsiyel agonist aktivite
- 5-HT1A parsiyel agonizminin anksiyolize nasıl dönüştüğünün altında yatan mekanizma henüz tam olarak aydınlatılamamıştır.
- Gecikmiş klinik başlangıç (2–4 hafta), anksiyolitik etkilerin akut reseptör aktivasyonundan ziyade 5-HT1A reseptör duyarlılığındaki adaptif değişiklikler aracılığıyla ortaya çıktığını düşündürmektedir [4]
- Klinik yansımalar:
- Serotonin 5-HT1A reseptörlerine yüksek afinite gösterir ve parsiyel agonist olarak etki eder [1–3]
- Dopaminerjik etkiler
- Noradrenerjik etkiler
- Buspiron, locus coeruleus noradrenerjik nöronal ateşlenmesini doza bağımlı biçimde artırır
- Bu noradrenerjik aktivasyon, sedasyona kıyasla daha sık görülen stimülan tipi yan etkilere (sinirlilik, baş dönmesi, heyecan) katkıda bulunuyor olabilir
- GABAerjik aktivitenin yokluğu
- Buspiron’un benzodiazepin reseptörlerine anlamlı bir afinitesi yoktur [1]
- In vitro veya in vivo GABA bağlanmasını etkilemez
- Klinik yansımalar:
- Sedatif, hipnotik veya kas gevşetici etki yoktur
- Klinik açıdan anlamlı fiziksel bağımlılıkla ilişkilendirilmez; benzodiazepin benzeri bir yoksunluk sendromu oluşturmaz.
- Benzodiazepinler, barbitüratlar veya alkolle çapraz tolerans yoktur
- Benzodiazepin veya alkol yoksunluğu tedavisinde etkili değildir
- Daha önce benzodiazepin kullanmış hastalarda buspiron’a yanıt azalmış olabilir [1,13]
Farmakokinetik ve İlaç Etkileşimleri
Metabolizma
- Buspiron, başlıca CYP3A4 aracılığıyla hepatik oksidasyon yoluyla metabolize edilir [1,14]
- Buspiron’un başlıca metabolitlerinden biri 1-pirimidinil piperazin’dir (1-PP) [1,14]
Biyoyararlanım Değerlendirmeleri
- Besin etkisi [1,14]
- Besin alımı buspiron maruziyetini (AUC ve Cmax) artırır; tmax ve yarı ömrü etkilemez
- Klinik öneri: İlaç düzeylerindeki dalgalanmayı önlemek için buspiron tutarlı biçimde alınmalıdır — her zaman yemekle YA DA her zaman aç karnına [1]
- Protein bağlanması:
- Plazma proteinlerine yaklaşık %86 oranında bağlanır [1,14]
- Aspirin serbest buspiron düzeyini ~%23 artırır; flurazepam ise ~%20 azaltır
- In vitro ortamda buspiron, yüksek oranda proteine bağlanan ilaçları (fenitoin, varfarin, propranolol) yerinden çıkarmaz; ancak digoksini yerinden çıkarabilir; klinik önemi belirsizdir [1]
Yarı Ömür
İlaç Etkileşimleri
Farmakokinetik Etkileşimler
- Buspiron düzeyleri belirgin şekilde artan durumlar:
- CYP3A4 inhibitörleri
- Güçlü inhibitörler: Çok düşük başlangıç dozları kullanılmalı ve dikkatli titrasyonla ilerlenmelidir
- İtrakonazol, nefazodon: Günde bir kez 2,5 mg ile başlayın [1,16]
- Eritromisin: Günde iki kez 2,5 mg ile başlayın [16]
- Diğer güçlü CYP3A4 inhibitörleri (ketokonazol, ritonavir,
klaritromisin, vorikonazol): Düşük doz dikkatli şekilde kullanılmalıdır - Greyfurt suyu: Büyük miktarlardan kaçınılmalıdır [17]
- Orta düzey inhibitörler: Klinik değerlendirmeyle birlikte düşük doz kullanılmalıdır
- Diltiazem, verapamil: Azaltılmış dozla başlayın ve yanıta göre titre edin
- Güçlü inhibitörler: Çok düşük başlangıç dozları kullanılmalı ve dikkatli titrasyonla ilerlenmelidir
- CYP3A4 inhibitörleri
- Buspiron düzeyleri azalan durumlar:
- Güçlü CYP3A4 indükleyicileri [1]
- Rifampisin:
- Anksiyolitik etkiyi korumak için buspirone dozunun artırılması gerekebilir
- Diğer indükleyiciler: Karbamazepin, fenitoin, fenobarbital,
deksametazon, Sarı Kantaron- Azalmış etkinlik açısından izleyin ve gerektiğinde buspirone dozunu ayarlayın
- Rifampisin:
- Güçlü CYP3A4 indükleyicileri [1]
- Diğer ilaçlar üzerindeki etkileri [1]
- Haloperidol: Buspiron serum haloperidol konsantrasyonlarını artırabilir; ancak klinik önemi belirsizdir
- Digoksin: Buspiron digoksini plazma proteinlerinden uzaklaştırabilir (in vitro)
- Varfarin: Uzamış protrombin zamanına ilişkin bir olgu bildirimi mevcuttur; birlikte kullanılıyorsa izleyin
- Amitriptilin, diazepam veya benzodiazepin steady-state farmakokinetiği üzerinde anlamlı bir etki saptanmamıştır
Farmakodinamik Etkileşimler
- Monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI) [1]
- Serotonin sendromu ve/veya yüksek tansiyon riski nedeniyle eş zamanlı kullanımdan kaçınılmalıdır
- Bir MAOI kesilmesi ile buspirone başlanması arasında en az 14 gün beklenmelidir; tersi durum için de aynı süre geçerlidir
- Serotonerjik ilaçlar
- Eş zamanlı kullanım serotonin sendromu riskini artırır
- Örnekler: SSRI’lar, SNRI’lar, TCA’lar, triptanlar, fentanil, lityum, tramadol,
triptofan, Sarı Kantaron
- SSS depresanları [1]
- Buspiron alkolün SSS depresif etkilerini güçlendirebilir; ancak formal çalışmalar alkole bağlı bozulma artışının anlamlı olmadığını göstermiştir
- Tedavi süresince hastalarınıza alkolden kaçınmalarını öneriniz
- Benzodiazepinler [1]
- Buspiron, benzodiazepinlerle çapraz tolerans göstermez
- Triazolam veya flurazepam ile birlikte kullanımda sedatif etkinin uzaması ya da yoğunlaşması söz konusu değildir
İlaç/Laboratuvar Testi Etkileşimleri
- Buspiron, idrar metanefrin/katekolamin testini etkileyebilir [1]
- Feokromositoma için yapılan rutin testlerde yanlış pozitif sonuçlara neden olabilir
- Katekolamin ölçümü için idrar toplanmadan en az 48 saat önce buspirone kesilmelidir
Farmasötik formlar
- Hızlı salınımlı:
- Tabletler
- 5 mg (çentikli), 7,5 mg (çentikli), 10 mg (çentikli), 15 mg (DIVIDOSE®,
çentikli), 30 mg (DIVIDOSE®, çentikli) - Jenerik, BuSpar (üretimi durdurulan ticari form)
- 5 mg (çentikli), 7,5 mg (çentikli), 10 mg (çentikli), 15 mg (DIVIDOSE®,
- Kapsüller
- 7,5 mg, 10 mg, 15 mg
- Bucapsol
- Tabletler
- Formülasyon değerlendirmeleri:
- Tablet çentikleri esnek dozlamaya olanak tanır:
- 5 mg ve 10 mg tabletler ikiye bölünebilir
- 15 mg ve 30 mg DIVIDOSE® tabletler ikiye veya üçe bölünebilir
- Kapsül uygulaması:
- Yutma güçlüğü olan hastalar için kapsül açılarak içeriği 1–2 yemek kaşığı elma püresi üzerine serpilebilir; karışım hemen yutulmalıdır [18]
- Besin ve emilim:
- Greyfurt suyu CYP3A4’ü inhibe ederek buspirone düzeylerini belirgin şekilde yükseltebileceğinden tüketimden kaçınılmalıdır
- Tablet çentikleri esnek dozlamaya olanak tanır:
Endikasyonlar
FDA Onaylı Endikasyonlar
Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB)
- Buspiron, “anksiyete bozukluklarının yönetimi veya anksiyete semptomlarının kısa süreli giderilmesi” endikasyonuyla FDA onaylıdır [1]
- Bu geniş kapsamlı etiketleme, buspirone’un anksiyete bozuklukları için DSM-III kriterleri çerçevesinde onaylandığı 1980’lerin düzenleyici ortamını yansıtmakta olup söz konusu nosyoloji, günümüzün daha özgün tanı kategorilerinden önce geliştirilmiştir
- Etkinlik, tanısı Yaygın Anksiyete Bozukluğu’na karşılık gelen ayaktan hastalarda yürütülen kontrollü klinik çalışmalarla gösterilmiştir [1,19]
- Ruhsatlandırma çalışmalarındaki pek çok hastada eş zamanlı depresif semptomlar mevcuttu; buspirone bu hastaların anksiyetesini depresif semptomların varlığına karşın gidermiştir [20]
- Klinik konumlandırma
- Genellikle SSRI’lara yanıt veremeyen veya tolere edemeyen hastalarda ikinci basamak ajan olarak kullanılır [4,21,22]
- Yaygın Anksiyete Bozukluğu’nda etkindir; ancak etki büyüklükleri benzodiazepinlere kıyasla daha küçük olup uzun vadeli veriler ve nüksü önlemeye ilişkin kanıtlar sınırlıdır [19,23]
- Benzodiazepinlerin kontrendike olduğu hastalarda (örn. madde kullanım bozukluğu öyküsü, uzun süreli tedavi gereksinimi, düşme riski taşıyan yaşlı hastalar) alternatif olarak değerlendirilebilir [4]
- Dozlama:
- Başlangıç dozu: günde iki kez (BID) 7,5 mg veya günde üç kez (TID) 5 mg [1]
- Titrasyon: Gerektiğinde her 2–3 günde bir 5 mg/gün artırın [1]
- Hedef doz: Bölünmüş dozlar hâlinde 20–30 mg/gün [1]
- Maksimum doz: 60 mg/gün [1]
- günde iki kez (BID) ile günde üç kez (TID): Kolaylık açısından günde iki kez uygulama kullanılabilir; karşılaştırmalı veriler, bazı hastalarda günde iki kez uygulamanın benzer etkinlikle birlikte daha iyi tolerabilite ve tedaviye uyum sağlayabileceğine işaret etmektedir [24]
- Klinik değerlendirmeler
- Klinik etkiler genellikle 2–4 haftada ortaya çıkar; akut veya gerektiğinde (PRN) anksiyete giderimi için uygun değildir [4]
- GABA aktivitesi bulunmadığından sedasyon yapmayan ve alışkanlık oluşturmayan bir alternatiftir; benzodiazepin yoksunluğunu engellemez—geçiş yapılıyorsa benzodiazepinler kademeli olarak azaltılmalıdır [1,25,26]
- Önceki benzodiazepin kullanımı azalmış yanıtı öngörebilir; yakın zamanda (<1 ay) kullanan hastalarda çalışmadan ayrılma oranları daha yüksek, advers olaylar daha fazla gözlenmiştir [13,27]
Endikasyon Dışı Kullanımlar
Unipolar Depresyon Güçlendirme Tedavisi
-
Buspiron, SSRI’lara yetersiz yanıt veren hastalarda endikasyon dışı bir güçlendirme stratejisi olarak kullanılmakla birlikte destekleyici kanıtlar sınırlıdır [5,28]
-
STAR*D çalışması, sitalopram ile remisyon sağlanamayan hastalarda bupropion-SR ile buspirone güçlendirmesini karşılaştırmıştır [5]
- Remisyon oranları gruplar arasında benzerdi:
- HRSD-17: %30’a karşı %30
- QIDS-SR-16: %33’e karşı %39 [5]
- Ancak bupropion, daha fazla semptom azalması ve daha iyi tolerabilite ile ilişkilendirilmiştir [5]
- Anksiyöz depresyonlu hastalarda bupropion güçlendirmesi, buspirone’a kıyasla daha yüksek remisyon oranları göstermiştir (%18’e karşı %9) [29]
- Remisyon oranları gruplar arasında benzerdi:
-
Plasebo kontrollü kanıtlar daha az destekleyicidir [28]
- SSRI’lara yanıt vermeyen hastalarda buspirone güçlendirmesini değerlendiren iki çift kör RKÇ, plasebodan anlamlı farklılık gösterememiştir [6,30]
- Yüksek plasebo yanıt oranları ve küçük örneklem büyüklükleri gerçek etkinin saptanmasını güçleştirmiş olabilir [28]
- Bir çalışmanın post-hoc analizine göre ağır depresyonu olan (MADRS >30) alt grup yarar görebilir [6]
-
Klinik konumlandırma:
- Eşlik eden anksiyete semptomları hedeflendiğinde ve alternatifler (örn. bupropion) tercih edilemediğinde veya tolere edilemediğinde değerlendirilebilir.
-
Dozlama:
- Başlangıç dozu: 2 bölünmüş dozda 15–20 mg/gün
- Titrasyon: Her 3–7 günde bir 10–15 mg/gün artırılabilir
- Maksimum doz: 2–3 bölünmüş dozda 60 mg/gün
SSRI ile İlişkili Cinsel İşlev Bozukluğu
- Buspiron, SSRI ile ilişkili cinsel işlev bozukluğunu gidermek amacıyla endikasyon dışı kullanılmıştır; ancak kanıtlar çelişkilidir; bu nedenle güvenilir bir müdahale olarak değil, süresi sınırlı bir deneme olarak değerlendirilmelidir [7,8,31]
- Mekanizma, buspirone’un aktif metabolitinin alfa 2 reseptörü antagonizmasını içeriyor olabilir; 5-HT1A agonizmasının da rol oynayabileceği düşünülmektedir [31]
- Dozlama:
- Başlangıç dozu: günde iki kez (BID) 5–10 mg
- Hedef doz: Bölünmüş dozlarda 20–30 mg/gün; 60 mg/güne kadar artırılabilir
- Yanıt genellikle hızlı ortaya çıktığından 2–4 haftalık tedavinin ardından yanıt değerlendirilmelidir
Sosyal Anksiyete Bozukluğu
Panik Bozukluğu
- Buspiron panik bozukluğunda etkili değildir ve bu endikasyon için kullanılmamalıdır [19]
Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB)
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (PTSD)
- Kanıtlanmış etkinliği yoktur; önerilmez [34]
Yan etkiler
Buspiron genellikle iyi tolere edilir; baş dönmesi en sık görülen advers etkidir. Benzodiazepinlerle kıyaslandığında daha az sedasyon yapar, klinik olarak anlamlı psikomotor bozulmaya veya fiziksel bağımlılığa yol açmaz. Nadir ancak dikkat çekici advers olaylar arasında hareket bozuklukları (ör. akatizi) ve diğer serotonerjik ajanlarla kombine kullanımda serotonin sendromu yer almaktadır.
En sık görülen yan etkiler
Nörolojik/Psikiyatrik
- Baş dönmesi (%9-12 insidans) [1,36]
- En sık görülen yan etki [37]
- Tedavinin sürdürülmesiyle düzelebilir; kademeli titrasyon görülme sıklığını azaltabilir
- Baş ağrısı (%6-7 insidans) [38]
- Genellikle geçici ve kendiliğinden sınırlıdır; yakın tarihli bir meta-analiz, plasebodan anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir [37]
- Uyku hali/sedasyon (%9-10 insidans)
- Sinirlilik (%4-5 insidans) [1,38]
- Tedavinin sürdürülmesiyle tipik olarak gerileyen paradoksal bir etkidir
- Sersemlik hissi (%4 insidans) [1,38]
- Heyecan/ajitasyon (%2 insidans) [1,38]
- Parestezi (%2 insidans) [38]
- Konfüzyon (%1-2 insidans) [1]
- İnsomni, yorgunluk, vertigo ve tremor:
- Meta-analiz, bu advers olayların hiçbirinde plasebodan anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir [37]
Gastrointestinal
- Bulantı (%6-8 insidans)
- Ağız kuruluğu (%3 insidans) [1]
- Diyare (%2-3 insidans)
- Konstipasyon (%1-2 insidans)
- Karın/gastrik rahatsızlık (%1-2 insidans)
Diğer Sık Görülen Yan Etkiler
- Yorgunluk (%4-5 insidans) [38]
- Halsizlik (%2 insidans) [1]
- Diyaforez/terleme (%1 insidans) [38]
- Bulanık görme (%1-2 insidans) [1]
- Tinnitus (%1-2 insidans) [1]
- Nazal konjesyon (%1-2 insidans) [1]
- Kas-iskelet ağrısı (%1 insidans) [1]
- Cinsel yan etkiler
- Buspiron’un cinsel yan etkileri minimaldır
- Güçlendirici tedavi olarak kullanıldığında SSRI’ya bağlı cinsel işlev bozukluğunu iyileştirebilir [7]
Ciddi yan etkiler
- Hareket bozuklukları
- Olgu raporlarında/serilerinde nadir ancak belgelenmiş [40]
- Diskinezi (14 olgu), akatizi (10 olgu), miyoklonus (8 olgu),
parkinsonizm (6 olgu), distoni (6 olgu)
- Diskinezi (14 olgu), akatizi (10 olgu), miyoklonus (8 olgu),
- Akatizi
- Buspiron kaynaklı akatizinin hipotez edilen mekanizmaları, 1-PP metabolitinin noradrenerjik etkilerini içerebilir
- Antipsikotiklerle kombinasyonda risk artabilir (buspiron haloperidol konsantrasyonlarını artırır, ancak klinik önemi belirsizdir)
- Diskinezi (orofasiyal diskinezi dahil) bildirilmiştir; olguların tardif sendromları mu yoksa diğer ilaç kaynaklı diskinezileri mi temsil ettiği, olgu raporlarında çoğunlukla belirsiz kalmaktadır. [40]
- Olgu raporlarında/serilerinde nadir ancak belgelenmiş [40]
- Serotonin sendromu (tam Serotonin Sendromu‘a erişin)
- Mani/hipomani aktivasyonu
- Buspiron kaynaklı maniyle ilgili nadir olgu raporları mevcuttur [42]
- Bipolar bozukluğu olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır
- Psikozun kötüleşmesi
- Uyurgezerlik (somnambulizm)
- Buspiron ile ilişkili yeni başlangıçlı uyurgezerliğe dair pazarlama sonrası raporlar mevcuttur [45]
- Mekanizma belirsizdir; altta yatan psikiyatrik komorbiditeleri göz önünde bulundurun
- QT uzaması
- Önceden var olan kardiyak bozukluğu olan hastalarda bildirilmiştir [46]
- Kardiyak hastalığı olmayan hastalardaki klinik önemi belirsizliğini korumaktadır
- Bilinen kardiyak durumları veya risk faktörleri olan hastalarda EKG izlemini değerlendirin
- Kesilmeye ilişkin değerlendirmeler
Tolerabilite değerlendirmeleri
- Bilişsel etkiler
- Psikomotor veya bilişsel işlev üzerinde anlamlı bir bozulma saptanmamıştır [36]
- Alkolün bilişsel/psikomotor performans üzerindeki etkilerini potansiyalize etmez [49]
- Bir meta-analiz, buspiron tedavisiyle görsel öğrenme, bellek, mantıksal akıl yürütme ve dikkat alanlarında bilişsel yararlar olduğunu bildirmiştir [37]
- Kilo etkileri
- Buspiron kullanımıyla ilişkili klinik açıdan anlamlı bir kilo artışı saptanmamıştır [1]
- Buspiron, aşırı doz durumunda olumlu bir güvenlilik profiline sahiptir [1]
Özel popülasyonlarda kullanım
Gebelik
-
Genel olarak insan verisi kısıtlıdır; veri yetersizliği nedeniyle gebelik sürecinde buspiron yerine diğer ajanlar tercih edilir [50]
-
Birinci trimester güvenliliği:
Emzirme
- İnsan laktasyon verileri kısıtlıdır; klinik açıdan mümkünse emzirme döneminde buspiron kullanımından kaçınılması, ürün etiketlemesinde önerilmektedir [1]
- Kısıtlı veriler, anne sütünde buspiron düzeylerinin düşük olduğuna işaret etmektedir. Ürün etiketlemesi, buspiron ve metabolitlerinin sıçan sütüne geçtiğini bildirmiştir
Hepatik yetmezlik
- Ürün etiketlemesine göre kullanım önerilmemektedir [1]
- Ağır hepatik yetmezlik, Kanada etiketlemesinde kontrendikasyon oluşturmaktadır [53]
- Buspiron kapsamlı hepatik metabolizmaya uğrar; sirozlu hastalarda sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında AUC 10-20 kat artmakta, yarı ömür ise iki ila üç kat uzamaktadır [1,54]
Renal yetmezlik
- CrCl ≥60 mL/dakika:
- Doz ayarlaması gerekmez
- Hafif ila orta dereceli renal yetmezliği olan hastalarda buspiron ve aktif metaboliti 1-PP’nin farmakokinetiği, normal renal fonksiyona sahip bireylerinkine benzerdir [55]
- CrCl <60 mL/dakika:
- Hemodiyaliz:
Yaşlılar
- Rutin doz ayarlaması gerekmez [1]
- Farmakokinetik üzerinde yaşa bağlı herhangi bir etki gözlemlenmemiştir
Ticari adlar
- US: Bucapsol, BuSpar (discontinued), BuSpar Dividose (discontinued),
Vanspar - Canada: AMB-Buspirone, APO-BusPIRone, AURO-Buspirone, CO BusPIRone,
JAMP-Buspirone, MINT-Buspirone, PMS-BusPIRone, Pro-Buspirone,
TEVA-BusPIRone - Other countries/regions: Actium, Anchocalm, Anksilon, Ansial,
Ansionax, Ansitec, Ansiten, Anxbeat, Anxinil, Anxiolan, Anxiron, Anxut,
Apo-Buspirone, Aristopiron, Axoren, Babron, Barpil, Benzodep, Bergamol,
Bespar, Biron, Biziron, Bonival, Boronex, Boryung buspar, Buisline,
Busansil, Buscalm, Buscalma, Busirone, Buslac, Busmin, Busone, Busp,
Buspam, Buspalex, Buspanil, Buspar, Buspar First Month, Busparium,
Buspin, Buspimen, Buspine, Buspinet, Buspirona, Buspirona Labesfal,
Buspirona orion, Buspirol, Buspiron, Buspiron 2care4, Buspiron Actavis,
Buspiron alpharma, Buspiron ebb, Buspiron Hcl Actavis, Buspiron hcl
alpharma, Buspiron hcl cf, Buspiron hcl merck, Buspiron HCl Sandoz,
Buspiron hexal, Buspiron Mylan, Buspiron ratiopharm, Buspirone,
Buspirone cox, Buspirone g gam, Buspirone HCL, Buspirone kent, Buspirone
merck, Buspirone Orion, Buspirone Sandoz, Busporone, Buspro, Busron,
Busta, Buxal, Cloridrato de buspirona, Dalpas, Depiron, Duvaline,
Effiplen, Epsilat, Establix, Etex buspirone, Exan, Exupar, Hiremon,
Hobatstress, Itagil, Komasin, Lanamont, Lebilon, Ledion, Loxapin,
Mabuson, Myungin buspirone hcl, Nadrifor, Narol, Nervostal, Neurobus,
Nevrorestol, Nitil, Nodeprex, Norbal, Normaton, Novatil, Pasrin, Paxon,
Pendium, Piron, Pms buspirone, Psibeter, Qi bi te, Relac, Relax, Samsung
buspirone, Sbrol, Sburol, Sepirone, Serenid, Seron, Sorbon, Spamilan,
Spir, Spitomin, Stressigal, Su xin, Suxin, Svitalark, Tamspar,
Tensispes, Tran-q, Tutran, Umolit, Vespireit, Vurinil, Whanin buspirone,
Xiety, Yi shu, Young poong buspirone
Kaynaklar
1. Food & Drug Administration. (2010). BuSpar® (buspirone HCl, USP) tablets prescribing information.
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2010/018731s051lbl.pdf
2. Loane, C., & Politis, M. (2012). Buspirone: What is
it all about? Brain Research, 1461, 111–118. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2012.04.032
3. Tunnicliff, G. (1991). Molecular basis of buspirone’s anxiolytic
action. Pharmacology & Toxicology, 69(3), 149–156.
https://doi.org/10.1111/j.1600-0773.1991.tb01289.x
4. Howland, R. H. (2015). Buspirone: Back to the
Future. Journal of Psychosocial Nursing and Mental
Health Services, 53(11), 21–24. https://doi.org/10.3928/02793695-20151022-01
5. Trivedi, M. H., Fava, M., Wisniewski, S. R., Thase, M. E., Quitkin,
F., Warden, D., Ritz, L., Nierenberg, A. A., Lebowitz, B. D., Biggs, M.
M., Luther, J. F., Shores-Wilson, K., & Rush, A. J. (2006).
Medication Augmentation after the Failure of
SSRIs for Depression. New England Journal
of Medicine, 354(12), 1243–1252. https://doi.org/10.1056/NEJMoa052964
6. Appelberg, B. G., Syvälahti, E. K., Koskinen, T. E., Mehtonen, O. P.,
Muhonen, T. T., & Naukkarinen, H. H. (2001). Patients with severe
depression may benefit from buspirone augmentation of selective
serotonin reuptake inhibitors: Results from a placebo-controlled,
randomized, double-blind, placebo wash-in study. The Journal of
Clinical Psychiatry, 62(6), 448–452. https://doi.org/10.4088/jcp.v62n0608
7. Landén, M., Eriksson, E., Agren, H., & Fahlén, T. (1999). Effect
of buspirone on sexual dysfunction in depressed patients treated with
selective serotonin reuptake inhibitors. Journal of Clinical
Psychopharmacology, 19(3), 268–271. https://doi.org/10.1097/00004714-199906000-00012
8. Michelson, D., Bancroft, J., Targum, S., Kim, Y., & Tepner, R.
(2000). Female sexual dysfunction associated with antidepressant
administration: A randomized, placebo-controlled study of pharmacologic
intervention. The American Journal of Psychiatry,
157(2), 239–243. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.157.2.239
9. McMillen, B. A., & McDonald, C. C. (1983). Selective effects of
buspirone and molindone on dopamine metabolism and function in the
striatum and frontal cortex of the rat. Neuropharmacology,
22(3), 273–278. https://doi.org/10.1016/0028-3908(83)90240-x
10. Lechin, F., van der Dijs, B., Jara, H., Orozco, B., Baez, S.,
Benaim, M., Lechin, M., & Lechin, A. (1998). Effects of buspirone on
plasma neurotransmitters in healthy subjects. Journal of Neural
Transmission (Vienna, Austria: 1996), 105(6–7), 561–573.
https://doi.org/10.1007/s007020050079
11. Berlin, I., Chalon, S., Payan, C., Schöllnhammer, G., Cesselin, F.,
Varoquaux, O., & Puech, A. J. (1995). Evaluation of the alpha
2-adrenoceptor blocking properties of buspirone and ipsapirone in
healthy subjects. Relationship with the plasma
concentration of the common metabolite 1-(2-pyrimidinyl)-piperazine.
British Journal of Clinical Pharmacology, 39(3),
243–249. https://doi.org/10.1111/j.1365-2125.1995.tb04443.x
12. Engberg, G. (1989). A metabolite of buspirone increases locus
coeruleus activity via alpha 2-receptor blockade. Journal of Neural
Transmission, 76(2), 91–98. https://doi.org/10.1007/BF01578749
13. DeMartinis, N., Rynn, M., Rickels, K., & Mandos, L. (2000).
Prior benzodiazepine use and buspirone response in the treatment of
generalized anxiety disorder. The Journal of Clinical
Psychiatry, 61(2), 91–94. https://doi.org/10.4088/jcp.v61n0203
14. Mahmood, I., & Sahajwalla, C. (1999). Clinical pharmacokinetics
and pharmacodynamics of buspirone, an anxiolytic drug. Clinical
Pharmacokinetics, 36(4), 277–287. https://doi.org/10.2165/00003088-199936040-00003
15. Barbhaiya, R. H., Shukla, U. A., Pfeffer, M., Pittman, K. A.,
Shrotriya, R., Laroudie, C., & Gammans, R. E. (1994). Disposition
kinetics of buspirone in patients with renal or hepatic impairment after
administration of single and multiple doses. European Journal of
Clinical Pharmacology, 46(1), 41–47. https://doi.org/10.1007/BF00195914
16. Kivistö, K. T., Lamberg, T. S., Kantola, T., & Neuvonen, P. J.
(1997). Plasma buspirone concentrations are greatly increased by
erythromycin and itraconazole. Clinical Pharmacology and
Therapeutics, 62(3), 348–354. https://doi.org/10.1016/S0009-9236(97)90038-2
17. Lilja, J. J., Kivistö, K. T., Backman, J. T., Lamberg, T. S., &
Neuvonen, P. J. (1998). Grapefruit juice substantially increases plasma
concentrations of buspirone. Clinical Pharmacology and
Therapeutics, 64(6), 655–660. https://doi.org/10.1016/S0009-9236(98)90056-X
18. BucapsolTM (buspirone hydrochloride) capsules.
(2025). Pangea Pharmaceuticals LLC. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=f101c5f3-d533-474d-a8bf-90d054933d16&type=display#ID_2f628fb1-d49b-4748-adf8-f6f803a92f21
19. Bandelow, B., Allgulander, C., Baldwin, D. S., Costa, D. L. da C.,
Denys, D., Dilbaz, N., Domschke, K., Eriksson, E., Fineberg, N. A.,
Hättenschwiler, J., Hollander, E., Kaiya, H., Karavaeva, T., Kasper, S.,
Katzman, M., Kim, Y.-K., Inoue, T., Lim, L., Masdrakis, V., … Zohar, J.
(2023). World Federation of Societies of
Biological Psychiatry (WFSBP) guidelines for
treatment of anxiety, obsessive-compulsive and posttraumatic stress
disorders – Version 3. Part I:
Anxiety disorders. The World Journal of Biological
Psychiatry: The Official Journal of the World Federation of Societies of
Biological Psychiatry, 24(2), 79–117. https://doi.org/10.1080/15622975.2022.2086295
20. Gammans, R. E., Stringfellow, J. C., Hvizdos, A. J., Seidehamel, R.
J., Cohn, J. B., Wilcox, C. S., Fabre, L. F., Pecknold, J. C., Smiths,
W. T., & Rickels, K. (2008). Use of Buspirone in
Patients with Generalized Anxiety Disorder and
Coexisting Depressive Symptoms: A
Meta-Analysis of Eight Randomized, Controlled
Studies. Neuropsychobiology, 25(4), 193–201. https://doi.org/10.1159/000118837
21. Garakani, A., Murrough, J. W., Freire, R. C., Thom, R. P., Larkin,
K., Buono, F. D., & Iosifescu, D. V. (2020). Pharmacotherapy of
Anxiety Disorders: Current and Emerging
Treatment Options. Frontiers in Psychiatry, 11,
595584. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.595584
22. Abejuela, H. R., & Osser, D. N. (2016). The
Psychopharmacology Algorithm Project at the Harvard
South Shore Program: An Algorithm for
Generalized Anxiety Disorder. Harvard Review of
Psychiatry, 24(4), 243–256. https://doi.org/10.1097/HRP.0000000000000098
23. Chessick, C. A., Allen, M. H., Thase, M. E., Batista Miralha da
Cunha, A. A., Kapczinski, F., Silva de Lima, M., & dos Santos Souza,
J. J. (2006). Azapirones for generalized anxiety disorder. The
Cochrane Database of Systematic Reviews, 2006(3),
CD006115. https://doi.org/10.1002/14651858.CD006115
24. Sramek, J. J., Frackiewicz, E. J., & Cutler, N. R. (1997).
Efficacy and safety of two dosing regimens of buspirone in the treatment
of outpatients with persistent anxiety. Clinical Therapeutics,
19(3), 498–506. https://doi.org/10.1016/s0149-2918(97)80134-8
25. Sramek, J. J., Hong, W. W., Hamid, S., Nape, B., & Cutler, N. R.
(1999). Meta-analysis of the safety and tolerability of two dose
regimens of buspirone in patients with persistent anxiety.
Depression and Anxiety, 9(3), 131–134. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10356651
26. Rickels, K., Schweizer, E., Csanalosi, I., Case, W. G., & Chung,
H. (1988). Long-term Treatment of Anxiety and
Risk of Withdrawal: Prospective
Comparison of Clorazepate and
Buspirone. Archives of General Psychiatry,
45(5), 444–450. https://doi.org/10.1001/archpsyc.1988.01800290060008
27. Schweizer, E., Rickels, K., & Lucki, I. (1986). Resistance to
the anti-anxiety effect of buspirone in patients with a history of
benzodiazepine use. The New England Journal of Medicine,
314(11), 719–720. https://doi.org/10.1056/NEJM198603133141121
28. Rafeyan, R., Papakostas, G. I., Jackson, W. C., & Trivedi, M. H.
(2020). Inadequate Response to Treatment in
Major Depressive Disorder: Augmentation and
Adjunctive Strategies. The Journal of Clinical
Psychiatry, 81(3), OT19037BR3. https://doi.org/10.4088/JCP.OT19037BR3
29. Fava, M., Rush, A. J., Alpert, J. E., Balasubramani, G. K.,
Wisniewski, S. R., Carmin, C. N., Biggs, M. M., Zisook, S., Leuchter,
A., Howland, R., Warden, D., & Trivedi, M. H. (2008). Difference in
treatment outcome in outpatients with anxious versus nonanxious
depression: A STAR*D report. The American
Journal of Psychiatry, 165(3), 342–351. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2007.06111868
30. Landén, M., Björling, G., Agren, H., & Fahlén, T. (1998). A
randomized, double-blind, placebo-controlled trial of buspirone in
combination with an SSRI in patients with
treatment-refractory depression. The Journal of Clinical
Psychiatry, 59(12), 664–668. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9921700
31. Lipman, K., Betterly, H., & Botros, M. (2024). Improvement in
Selective Serotonin Reuptake Inhibitor-Associated Sexual
Dysfunction With Buspirone: Examining the
Evidence. Cureus, 16(4), e57981. https://doi.org/10.7759/cureus.57981
32. van Vliet, I. M., den Boer, J. A., Westenberg, H. G., & Pian, K.
L. (1997). Clinical effects of buspirone in social phobia: A
double-blind placebo-controlled study. The Journal of Clinical
Psychiatry, 58(4), 164–168. https://doi.org/10.4088/jcp.v58n0405
33. Van Ameringen, M., Mancini, C., & Wilson, C. (1996). Buspirone
augmentation of selective serotonin reuptake inhibitors
(SSRIs) in social phobia. Journal of Affective
Disorders, 39(2), 115–121. https://doi.org/10.1016/0165-0327(96)00030-4
34. Bandelow, B., Allgulander, C., Baldwin, D. S., Costa, D. L. da C.,
Denys, D., Dilbaz, N., Domschke, K., Hollander, E., Kasper, S., Möller,
H.-J., Eriksson, E., Fineberg, N. A., Hättenschwiler, J., Kaiya, H.,
Karavaeva, T., Katzman, M. A., Kim, Y.-K., Inoue, T., Lim, L., … Zohar,
J. (2023). World Federation of Societies of
Biological Psychiatry (WFSBP) guidelines for
treatment of anxiety, obsessive-compulsive and posttraumatic stress
disorders – Version 3. Part II:
OCD and PTSD. The World Journal of
Biological Psychiatry: The Official Journal of the World Federation of
Societies of Biological Psychiatry, 24(2), 118–134. https://doi.org/10.1080/15622975.2022.2086296
35. Garg, K., & Tyagi, H. (2021). Buspirone in obsessive-compulsive
disorder: A potential dark horse? BJPsych Open, 7(S1),
S165–S165. https://doi.org/10.1192/bjo.2021.457
36. O’Hanlon, J. F. (1991). Review of buspirone’s effects on human
performance and related variables. European
Neuropsychopharmacology, 1(4), 489–501. https://doi.org/10.1016/0924-977X(91)90002-C
37. Du, Y., Li, Q., Dou, Y., Wang, M., Wang, Y., Yan, Y., Fan, H., Yang,
X., & Ma, X. (2024). Side effects and cognitive benefits of
buspirone: A systematic review and meta-analysis.
Heliyon, 10(7), e28918. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e28918
38. Newton, R. E., Marunycz, J. D., Alderdice, M. T., & Napoliello,
M. J. (1986). Review of the side-effect profile of buspirone. The
American Journal of Medicine, 80, 17–21. https://doi.org/10.1016/0002-9343(86)90327-X
39. Gammans, R. E., Mayol, R. F., & LaBudde, J. A. (1986).
Metabolism and disposition of buspirone. The American Journal of
Medicine, 80, 41–51. https://doi.org/10.1016/0002-9343(86)90331-1
40. Rissardo, J. P., & Caprara, A. L. F. (2020).
Buspirone-associated Movement Disorder: A Literature
Review. Prague Medical Report, 121(1), 5–24. https://doi.org/10.14712/23362936.2020.1
41. Manos, G. H. (2000). Possible serotonin syndrome associated with
buspirone added to fluoksetin. The Annals of Pharmacotherapy,
34(7–8), 871–874. https://doi.org/10.1345/aph.19341
42. McIvor, R. J., & Sinanan, K. (1991). Buspirone-induced mania.
The British Journal of Psychiatry, 158(1), 136–137. https://doi.org/10.1192/bjp.158.1.136
43. Apeldoorn, S., Chavez, R., Haschemi, F., Elsherif, K., Weinstein,
D., & Torrico, T. (2023). Worsening psychosis associated with
administrations of buspirone and concerns for intranasal administration:
A case report. Frontiers in Psychiatry,
14, 1129489. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1129489
44. Pantelis, C., & Barnes, T. R. (1993). Acute exacerbation of
psychosis with buspirone? Journal of Psychopharmacology (Oxford,
England), 7(3), 295–300. https://doi.org/10.1177/026988119300700311
45. Moses, T. E. H., & Javanbakht, A. (2022). New-Onset
Sleepwalking in a Patient Treated With Buspirone.
Journal of Clinical Psychopharmacology, 42(1), 96–98.
https://doi.org/10.1097/JCP.0000000000001476
46. Stock, E. M., Zeber, J. E., McNeal, C. J., Banchs, J. E., &
Copeland, L. A. (2018). Psychotropic Pharmacotherapy Associated
With QT Prolongation Among Veterans With Posttraumatic Stress
Disorder. The Annals of Pharmacotherapy, 52(9),
838–848. https://doi.org/10.1177/1060028018769425
47. Sellers, E. M., Schneiderman, J. F., Romach, M. K., Kaplan, H. L.,
& Somer, G. R. (1992). Comparative drug effects and abuse liability
of lorazepam, buspirone, and secobarbital in nondependent subjects.
Journal of Clinical Psychopharmacology, 12(2), 79–85.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1573044
48. Griffith, J. D., Jasinski, D. R., Casten, G. P., & McKinney, G.
R. (1986). Investigation of the abuse liability of buspirone in
alcohol-dependent patients. The American Journal of Medicine,
80, 30–35. https://doi.org/10.1016/0002-9343(86)90329-3
49. Rush, C. R., & Griffiths, R. R. (1997). Acute participant-rated
and behavioral effects of alprazolam and buspirone, alone and in
combination with ethanol, in normal volunteers. Experimental and
Clinical Psychopharmacology, 5(1), 28–38. https://doi.org/10.1037/1064-1297.5.1.28
50. Thorsness, K. R., Watson, C., & LaRusso, E. M. (2018). Perinatal
anxiety: Approach to diagnosis and management in the obstetric setting.
American Journal of Obstetrics and Gynecology, 219(4),
326–345. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2018.05.017
51. Kai, S., Kohmura, H., Ishikawa, K., Ohta, S., Kuroyanagi, K.,
Kawano, S., Kadota, T., Chikazawa, H., Kondo, H., & Takahashi, N.
(1990). [Reproductive and developmental toxicity studies of buspirone
hydrochloride (II)–Oral administration to rats during perinatal and
lactation periods]. The Journal of Toxicological Sciences,
15 Suppl 1, 61–84. https://doi.org/10.2131/jts.15.supplementi_61
52. Freeman, M. P., Szpunar, M. J., Kobylski, L. A., Harmon, H.,
Viguera, A. C., & Cohen, L. S. (2022). Pregnancy outcomes after
first-trimester exposure to buspirone: Prospective longitudinal outcomes
from the MGH National Pregnancy Registry for
Psychiatric Medications. Archives of Women’s Mental
Health, 25(5), 923–928. https://doi.org/10.1007/s00737-022-01250-8
53. TEVA-BUSPIRONE Buspirone Hydrochloride
Tablets. (2023). Teva Canada Limited. https://pdf.hres.ca/dpd_pm/00073925.PDF
54. Dalhoff, K., Poulsen, H. E., Garred, P., Placchi, M., Gammans, R.
E., Mayol, R. F., & Pfeffer, M. (1987). Buspirone pharmacokinetics
in patients with cirrhosis. British Journal of Clinical
Pharmacology, 24(4), 547–550. https://doi.org/10.1111/j.1365-2125.1987.tb03210.x
55. Caccia, S., Vigano, G. L., Mingardi, G., Garattini, S., Gammans, R.
E., Placchi, M., Mayol, R. F., & Pfeffer, M. (1988). Clinical
Pharmacokinetics of Oral Buspirone in
Patients with Impaired Renal Function.
Clinical Pharmacokinetics, 14(3), 171–177. https://doi.org/10.2165/00003088-198814030-00005
