Metin sürümü
Kilo Artışı: Antidepresan Kullanımında Kritik Bir Endişe
Klinisyen olarak sıklıkla, antidepresan tedavisine başlama konusunda olası kilo artışı nedeniyle derin kaygı taşıyan hastalarla karşılaşmaktayım. Kilo artışıyla ilişkili metabolik risk faktörleri göz önünde bulundurulduğunda, bu endişe son derece yerindedir. Bununla birlikte, depresyon ile kilo arasındaki karmaşık ilişki nedeniyle hastalara kilo değişiklikleri konusunda doğru bilgi sunmak güçleşebilmektedir.
Tedavi edilmemiş depresyon, iştah ve psikomotor aktiviteyi çeşitli biçimlerde etkileyebildiğinden, antidepresanların kilo üzerindeki doğrudan etkilerini izole etmek oldukça zorlaşmaktadır.
Neyse ki Annals of Internal Medicine’de yayımlanan yeni bir çalışma, farklı antidepresanlar arasındaki kilo değişikliklerini karşılaştırarak bu sorunu ele almayı amaçlamaktadır.
Çalışma Tasarımı Klinik Denemeleri Taklit Ediyor
Bu çalışmada, retrospektif dosya incelemesi aracılığıyla randomize bir denemenin prosedür ve kriterlerini yeniden oluşturmayı hedefleyen hedef deneme emülasyonu (target trial emulation) tasarımı kullanılmıştır.
Araştırmacılar, 2010’lu yıllarda antidepresan tedavisine başlayan bir milyonun üzerinde hastanın verilerini incelemiş ve belirli kriterleri karşılayan 183.000 hasta çalışmaya dahil edilmiştir:
• Sekiz yaygın antidepresandan biriyle monoterapi • 20-80 yaş aralığı • İlaç başlangıcından üç ay öncesine ait bazal ağırlık ölçümü
Dışlama kriterleri; kanser, gebelik veya yakın dönemde bariatrik cerrahi geçirmiş olmak gibi kilo üzerinde belirgin etkisi olan durumları kapsamaktaydı.
Gerçek anlamda randomize olmamakla birlikte, bu yaklaşım antidepresan ile ilişkili kilo değişiklikleri konusunda değerli bulgular sunmaktadır.
PDF ve diğer dosyaları indirin
Kilo Artışında Esitalopram Ön Plana Çıkıyor
Çeşitli faktörler için düzeltme yapıldıktan sonra çalışma şu sonuçlara ulaşmıştır:
• Esitalopram kullananlar en fazla kilo aldı: Altı aylık süreçte sertralin kullananlardan 1,03 kg daha fazla • Bupropion kullananlar ise sertralin kullananlarla kıyaslandığında 0,8 kg kilo kaybetti • Diğer antidepresanlar sertraline kıyasla istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi
Niyet-to-Treat Analizi Nüansları Ortaya Koyuyor
İlaç tedavisine uyum oranının %28 ile %41 arasında değiştiği göz önünde bulundurulduğunda, araştırmacılar niyet-to-treat (intent-to-treat) analizi gerçekleştirdi. Bu analiz şu bulguları ortaya koydu:
• Esitalopram kilo artışında liderliğini korudu: Sertraline göre 0,41 kg daha fazla • Paroksetin, duloksetin, venlafaksin ve sitalopram da sertraline kıyasla hafif düzeyde daha fazla kilo artışı gösterdi • Fluoksetin ile sertralin arasında anlamlı bir fark saptanmadı • Bupropion kullananlar sertralin kullananlardan 0,22 kg daha az kilo aldı
Klinik Açıdan Anlamlı Kilo Artışı
Çalışma aynı zamanda vücut ağırlığının %5’inden fazlasının kazanılma riskini de değerlendirdi:
• Esitalopram, paroksetin ve duloksetin %10-15 oranında daha yüksek risk sergiledi • Bupropion ise %15 azalmış risk gösterdi
PDF ve diğer dosyaları indirin
Şaşırtıcı Bulgular ve Sınırlılıklar
Esitalopramın kimyasal olarak onun yarısını oluşturan sitalopram olmasına karşın, esitalopram kullanıcılarının sitalopram kullanıcılarından belirgin biçimde daha fazla kilo aldığı ilgi çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Bu durum, olası karıştırıcı faktörler veya R-enantiyomerin beklenmedik özellikleri hakkında soru işaretleri doğurmaktadır.
Bu geniş ölçekli gözlemsel çalışma değerli bulgular sunmakla birlikte, kilo artışıyla sıklıkla ilişkilendirilen mirtazapinin örneklemdeki sınırlı kullanımı nedeniyle çalışmaya dahil edilemediğini belirtmek gerekir.
Klinik Çıkarımlar
Antidepresan seçiminde kilo artışı potansiyelini göz önünde bulundurmak gerekmekle birlikte, bunun değerlendirmeye alınması gereken pek çok faktörden yalnızca biri olduğunu unutmamak önemlidir. Cinsel yan etkilerden kaygı duyan ve dikkat işlevlerinde iyileşme hedefleyen majör depresyon hastalarında bupropionun azaltılmış kilo artışı riski, bu ilacın potansiyel avantajlarını daha da güçlendirmektedir.
Sonuç olarak bu çalışma, klinik pratiğe yol gösterici nitelikte pratik bir referans sunarak farklı antidepresanlarla ilişkili olası kilo değişiklikleri konusunda hastalarımızı daha iyi bilgilendirmemize katkıda bulunmaktadır.
Abstract
Orijinal makalenin özeti, İngilizce olarak verilmiştir.
Medication-Induced Weight Change Across Common Antidepressant Treatments: A Target Trial Emulation Study
Joshua Petimar, ScD; Jessica G. Young, PhD; Han Yu, PhD; Sheryl L. Rifas-Shiman, MPH; Matthew F. Daley, MD; William J. Heerman, MD, MPH; David M. Janicke, PhD; W. Schuyler Jones, MD; Kristina H. Lewis, MD, MPH; Pi-I D. Lin, ScD; Carly Prentice, NP; John W. Merriman, MD, MPH; Sengwee Toh, ScD; and Jason P. Block, MD, MPH
Background
Antidepressants are among the most commonly prescribed medications, but evidence on comparative weight change for specific first-line treatments is limited.
Objective
To compare weight change across common first-line antidepressant treatments by emulating a target trial.
Design
Observational cohort study over 24 months.
Setting
Electronic health record (EHR) data from 2010 to 2019 across 8 U.S. health systems.
Participants
183 118 patients.
Measurements
Prescription data determined initiation of treatment with sertraline, citalopram, escitalopram, fluoxetine, paroxetine, bupropion, duloxetine, or venlafaxine. The investigators estimated the population-level effects of initiating each treatment, relative to sertraline, on mean weight change (primary) and the probability of gaining at least 5% of baseline weight (secondary) 6 months after initiation. Inverse probability weighting of repeated outcome marginal structural models was used to account for baseline confounding and informative outcome measurement. In secondary analyses, the effects of initiating and adhering to each treatment protocol were estimated.
Results
Compared with that for sertraline, estimated 6-month weight gain was higher for escitalopram (difference, 0.41 kg [95% CI, 0.31 to 0.52 kg]), paroxetine (difference, 0.37 kg [CI, 0.20 to 0.54 kg]), duloxetine (difference, 0.34 kg [CI, 0.22 to 0.44 kg]), venlafaxine (difference, 0.17 kg [CI, 0.03 to 0.31 kg]), and citalopram (difference, 0.12 kg [CI, 0.02 to 0.23 kg]); similar for fluoxetine (difference, -0.07 kg [CI, -0.19 to 0.04 kg]); and lower for bupropion (difference, -0.22 kg [CI, -0.33 to -0.12 kg]). Escitalopram, paroxetine, and duloxetine were associated with 10% to 15% higher risk for gaining at least 5% of baseline weight, whereas bupropion was associated with 15% reduced risk. When the effects of initiation and adherence were estimated, associations were stronger but had wider CIs. Six-month adherence ranged from 28% (duloxetine) to 41% (bupropion).
Limitation
No data on medication dispensing, low medication adherence, incomplete data on adherence, and incomplete data on weight measures across time points.
Conclusion
Small differences in mean weight change were found between 8 first-line antidepressants, with bupropion consistently showing the least weight gain, although adherence to medications over follow-up was low. Clinicians could consider potential weight gain when initiating antidepressant treatment.
Primary Funding Source
National Institutes of Health.
PDF ve diğer dosyaları indirin
Kaynak
Petimar, J.; Young, J.; Yu, H.; Rifas-Shiman, S.; Daley, M.; Heerman, W. et al. (2024). Medication-Induced Weight Change Across Common Antidepressant Treatments. Annals of Internal Medicine; 177(8):993-1003.
